Warto pamiętać, że II Wojna Światowa rozpoczęła się dwa razy – pierwszego ale i 17 września, gdy na Polską zdradziecko napadł ZSRR. Wczoraj mieliśmy okazję wspomnieć to wydarzenie, o którym jeszcze niedawno nie wolno było mówić.
Dokładnie w 86 rocznicę napaści ZSRR na Kresy Wschodnie II Rzeczpospolitej i z okazji Dnia Sybiraka w Klubie Osiedlowym Krąg odbyło się międzypokoleniowe spotkanie z historią żywą dotyczącą tematu Sybiru i tej rocznicy.
Na wydarzeniu odbyła się premiera filmu dokumentalnego „A jeśli kiedyś powrócę…” zrealizowanego przez Luizę Szumiło-Walczak oraz przedstawiona została historia tomu poezji „Wiersze” przemyconego w 1957 roku z łagru Workuta do PRL-u przez więźnia gułagu Franciszka Obuchowskiego, z prezentacją muzyczną wierszy z niniejszego tomu w wykonaniu duetu Luiza&Michał.
Film opowiada o losach Polaków ze wschodnich terenów II Rzeczypospolitej zesłanych do łagrów Workuty, o strajku łagierników na Workucie, który odbył się w 1953 roku o historii tomu wierszy spisanego i przemyconego z łagrów przez Franciszka Obuchowskiego, wizycie żony i córki Franciszka Obuchowskiego w workuckich łagrach, która miała być wizytą prywatną a została oficjalną, gdyż były pierwszymi wolnymi Polkami, które przyjechały do łagrów w odwiedziny do osadzonego w nich skazańca.
To także film o wykorzenieniu potoków repatriantów i ich próbach przywrócenia własnej tożsamości kulturowej. Wzięły w nim udział osoby z Łazarza i potomkowie osób, których przodkowie mieszkali na terenach przedwojennych wschodnich terenów Polski. Wykorzystano w nim nagrania z pobytu autorki filmu w 2000 oku, na Białorusi w wiosce Nowa Ruda, w której mieszkali przodkowie autorki i Franciszek Obuchowski.
Spotkanie prowadzone było przez autorkę, która również spisała rękopis poezji łagrowej, przyczyniła się do jej wydania a w ramach działalności duetu Luiza&Michał śpiewała i aranżowała muzycznie poezję z tego tomiku. Do śpiewanych i recytowanych „Wierszy” grał na gitarach elektrycznej i basowej Michał Sławski.
Na spotkaniu pojawiły się osoby z rodziny Franciszka Obuchowskiego oraz byli mieszkańcy miejscowości Złocieniec, w której po wojnie osiadł Franciszek Obuchowski, znający bohaterów filmu, które przez media społecznościowe dowiedziały się o niniejszym wydarzeniu i historii zbiorku „Wierszy”.
Anka Sabatowska
